Untitled Document
 
ภาษาและวรรณกรรม



ภาษา
          ชุมชนเมืองนครสวรรค์ เป็นชุมชนเก่าแก่มาแต่โบราณ ดังนั้น จึงมีภาษาและวรรณกรรมพื้นบ้านเป็นของตนเอง ทางด้านภาษา ผู้คนส่วนใหญ่จะใช้ภาษากลางในการติดต่อสื่อสาร แต่มีบางคำใช้ผิดเพี้ยนไปจากถิ่นอื่นอยู่บ้าง คำบางคำจะสะท้อนภาพชีวิตความเป็นอยู่ของคนในสังคม
          ภาษานครสวรรค์มีความเป็นภาษาถิ่นไม่ชัดเจน ประชาชนส่วนใหญ่ใช้ภาษาไทยกลาง แต่ก็มีกลุ่มชนที่พูดภาษาของกลุ่มตนอยู่บ้าง เช่น ภาษาจีน ภาษาลาว และภาษามอญ

ภาษาจีน
ภาษาจีน ได้แก่ จีนฮกเกี้ยน ไหหลำ แต้จิ๋ว แคะ และกวางตุ้ง ใช้เป็นส่วนหนึ่งของ
ภาษาถิ่นจังหวัดนครสวรรค์ โดยเฉพาะในเขตอำเภอเมืองนครสวรรค์ ซึ่งมีชาวจีนอาศัย
อยู่มาก นอกจากนี้ ยังกระจายทั่วไปตามอำเภอต่างๆ
ภาษาลาว
ชุมชนที่มีคนลาวอาศัยอยู่ มีทั้งลาวโซ่ง หรือที่เรียกว่า "ไทยทรงดำ" ลาวใต้ หรือลาวเวียง ซึ่งย้ายมาจากเวียงจันทน์ ลาวครั่งมาจากหลวงพระบาง ลาวแจ้วมาจากจังหวัดอุทัยธานี และลาวพวนมาจากจังหวัดสุพรรณบุรี ต่างก็ใช้ภาษาลาวตามกลุ่มของตน มีกระจายอยู่ตามอำเภอต่างๆ
ภาษามอญ
ชุมชนที่มีคนมอญอาศัยอยู่และใช้ภาษามอญ ในจังหวัดนครสวรรค์ปัจจุบัน คือ อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง และอำเภอลาดยาว


วรรณกรรม
          วรรณกรรมพื้นบ้านอย่างหนึ่งของชุมชนเมืองนครสวรรค์ ได้แก่ วรรณกรรมเกี่ยวกับการเล่นทายปริศนา จัดเป็นวรรณกรรมพื้นบ้านที่เกี่ยวข้องกับภาษาอย่างหนึ่ง สมัยก่อนผู้ใหญ่มักจะเล่นทายปริศนากับเด็กๆ เพื่อเป็นการฝึกความเป็นคนช่างสังเกตและฝึกปฏิภาณไหวพริบให้แก่ลูกหลาน ในปริศนาคำทายและคำเฉลยนั้น จะสะท้อนภาพชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในสมัยนั้นด้วยปริศนาคำทายมักจะขึ้นต้นด้วยคำว่า "อะไรเอ่ย"

อะไรเอ่ย จับหาง ขี้พุ่ง
อะไรเอ่ย จับหาง ปากอ้า
อะไรเอ่ย กินทางก้น พ่นทางปาก
อะไรเอ่ย ตั้งบนตอ หัวร่อคั่กๆ
อะไรเอ่ย ลูกสัปดน แยงก้นแม่
อะไรเอ่ย ต่ำกว่าดิน เอาไม้สอยกิน
อะไรเอ่ย หน้างอ คออ่อน กินก่อนทุกวัน
อะไรเอ่ย แก้ผ้าลงโคลน กระโจนลงน้ำ
อะไรเอ่ย กลางวันอุ้มลูกยืน กลางคืนอุ้มลูกนอน
อะไรเอ่ย หมาเดินหน้า ไก่ตามมา คนชราชอบนัก
อะไรเอ่ย เนื้อจิ้มเนื้อ อร่อยเหลือเมื่อน้ำไหล
อะไรเอ่ย เวลาเรายืนมันนอน เวลาเรานอนมันยืน
อะไรเอ่ย สี่สายยานโตงเตง ข้างนอกร้องเพลง ข้างในร้องไห้                     เฉลย


                                                                           ย้อนกลับ    หน้าถัดไป    หน้าหลักภูมิปัญญาท้องถิ่น